HEREZJE

kamera cyfrowa Chrystianizm, wyrosły na podłożu tęsknoty do zmiany panujących stosunków społecznych, łatwo stwarzał warunki do wystąpień buntowniczych. Były one jednak ostro zwalczane przez jego przywódców, którzy zajmowali zazwyczaj stanowisko oportunistyczne i za cenę uznania swej religii za panującą podporządkowywali ją zwierzchnictwu i interesom państwa. Byłoby oczywiście niedopuszczalnym uproszczeniem, gdybyśmy w sporach dogmatycznych, nurtujących w tym czasie chrystianizm, widzieli wyłącznie pewną formę walki klasowej. Nie ulega jednakże wątpliwości, że wielu przeciwników istniejącego porządku społecznego przystępowało do ruchów opozycyjnych w kościele chrześcijańskim, czyli do tzw. herezji. Nie jest naszym zadaniem przedstawianie pełnego ich przeglądu. Wystarczy jeżeli zwrócimy uwagę na kilka bardziej rozpowszechnionych w tym czasie.

Wpływy irańskie zaciążyły więc na kształtowaniu się nauki chrześcijańskiej we wschodnich prowincjach Cesarstwa. Dualistyczne poglądy, przedstawione obrazowo w legendarnej walce ducha światłości i dobra, Ormuzda, z duchem ciemności i zła, Arymanem, zostały przez Manesa (zm. 277), chrześcijańskiego kapłana pochodzącego z Iranu, przeszczepione na podłoże nauki Chrystusowej. W rezultacie zwolennicy Manesa, tzw. manichejczycy, znaleźli się nie tylko w konflikcie z prawowierną nauką Kościoła o osobie Chrystusa, ale stanęli w ostrej opozycji do panującego porządku społecznego. Uważając państwo i jego urządzenia za dzieło szatana, przyciągnęli manichejczycy do swych szeregów chłopstwo niezadowolone z własnego losu. Spowodowało to ostre represje zarówno ze strony Kościoła, jak i władz państwowych. Wędkarski